فراموش کردم
رتبه کلی: 156


درباره من

چه سنگدل است سیری که گرسنه ای را نصیحت می کند تا درد
گرسنگی را بیشتر تحمل کند ...


سهراب رمضانی (mtns )    

وقایع شب اول قبر

منبع : http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=139412
درج شده در تاریخ ۹۰/۱۱/۰۵ ساعت 21:46 بازدید کل: 1624 بازدید امروز: 2 1 می‌پسندم  
 

 

 

قَالَ النَّبِیُّ ص النَّاسُ نِیَامٌ فَإِذَا مَاتُوا انْتَبَهُوا : مردم در خوابند هنگامی که مردند بیدار می شوند ( بحار الأنوار ، ج‏50 ، 134. مجموعه ورام ، ج 1 ، ص 145 ) .

عالم قبر آخرین منزل دنیا و اولین منزل آخرت است که هرگز از آن به سمت دنیا بازگشتی نیست. با آغاز مرگ و ورود به قبر ، کار دینداری و تکالیف الهی به پایان می رسد ، شک و تردید برطرف می شود و ایمان به حقایق آخرت کامل می شود اما این ایمان دیگر هیچ سودی نخواهد داشت. ایمان زمانی ارزشمند است که ایمان به غیب باشد وقتی همه چیز آشکار شد و انسان بدون اختیار ، تسلیم قدرت الهی شد ، ایمان دیگر ارزشی ندارد . دیگر چیزی به اعمال صالح اضافه نمی شود؛  مگر آنکه خود ، باقیات صالحات بجا گذاشته باشد یا اینکه بازماندگان چیزی برایش  بفرستند. گناهی نیز از گناهانش کم نمی شود؛ مگر آنکه اثر اعمال صالح خودش در دنیا هنوز باقی باشد و بتواند کفاره گناهی را تحمل کند یا آنکه کسی برایش استغفار و طلب بخشش نماید. بنابراین عالم قبر همواره با عذاب حسرت عجین است. حسرت باور نکردن و ایمان نیاوردن. حسرت فرصت های از دست رفته . حسرت اعمال به ریا آلوده شده و ... .  

 

شب اول قبر

اللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَ مِنْ ضِیقِ الْقَبْرِ وَ مِنْ ضَغْطَةِ الْقَبْر .  ( مكارم الأخلاق ، قسمتی از دعای هر صبح وشام از امام صادق  ص 279 ) خداوندا از عذاب قبر و تنگى و فشار قبر بتو پناه میبرم .

به محض ورود میت به قبر ، شب اول قبر آغاز می شود .که ممکن است تحمل همان سختی های اولیه ، جهت آشنایی با جهان آخرت ، پذیرفتن حقایق هولناکی چون حساب و کتاب ، نکیر و منکر ، برزخ و قیامت و... باشد.لذا سخت ترین شبی است که میت تجربه می کند و گریزی از آن نیست اما چون به شدت متاثر از اعمال و نیات افراد است ، می توان کیفیت آن را به دست خود تغییر داد و از وحشت و فشار آن کاست و بزرگانی چون ائمه معصومین را به فریادرسی طلبید . لذا هر چند شب اول قبر حتی برای مومن هم سخت است اما با وجود فرشته های الهی و اعمال نیک خود مومن و حضرات معصومین ، می تواند برای مومن بسیار آسانتر و بلکه غیر قابل مقایسه با شب اول قبر کافر و فاسق باشد .

 

نکیر و منکر

سوالات نکیر و منکر از مهمترین حوادث شب اول قبرند. بنابر روایاتی که در حد تواترند ، این دو فرشته ( که هیبت زیادی داشته و موجب رعب میت می شوند )  ماموران خداوند برای بررسی اعتقادات شخص تازه ‌در گذشته هستند. در برخی روایات از این دو فرشته به « دو نگهبان قبر » تعبیر شده است. نکیر و منکر در شب اول قبر وارد می شوند. یکی در جانب راست و دیگری در جانب چپ متوفی قرار می گیرد و شروع به پرسیدن سوالاتی از او می کنند .

این سوالات راجع به اعتقادات مهم ، همچون خدایت کیست. پیامبر و امامت کیست. و جوانیت را در  چه راهی صرف کردی می باشد . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ: « إِنَّ الْعَبْدَ  إِذَا دَخَلَ حُفْرَتَهُ یَأْتِیهِ مَلَكَانِ:اَحَدُهُمَا مُنْكَرٌ وَ الْآخَرُ نَكِیرٌ ، فَأَوَّلُ مَا یَسْأَلَانِهِ عَنْ رَبِّهِ وَ عَنْ نَبِیِّهِ وَ عَنْ وَلِیِّهِ ، فَإِنْ أَجَابَ نَجَا ، وَ إِنْ تَحَیَّرَ عَذَّبَاه » ، ( كشف المحجة لثمرة المهجة ، ص: 273 ) رسول خدا صلى اللَّه علیه و آله و سلّم فرموده است: همانا بنده هنگامى كه داخل قبر خود شود دو ملك نزد او حاضر شوند ( یكى منكر و دیگرى نكیر است ) و اول چیزى كه از وى سؤال كنند ( از پروردگار ، و پیغمبر ، و امام او سؤال نمایند ) پس اگر جواب دهد نجات یافته است ، و اگر متحیر بماند و جواب نگوید عذابش نمایند

از امام صادق ( علیه السلام )  نقل است که:  چون در قبر خود داخل شود دو فرشته قبر ( نكیر و منكر ) نزد او آیند در حالى كه موهاى خود را به زمین می كشند و با پاهاى خود زمین را می شكافند ، صداى ایشان مانند صداى سخت رعد و چشمهایشان مانند برق خیره‏كننده چشم است و به او می گویند: كیست پروردگار تو و چیست دین تو و كیست پیغمبر تو؟ می گوید: خدا پروردگار من و اسلام دین من و محمد ( ص ) پیغمبر من است ، پس به او می گویند خداوند تو را در آنچه كه دوست می دارى و به آن راضى و خشنودى ، ثابت و استوار گرداند. ( طرائف الحكم یا اندرزهاى ممتازترجمه‏ج‏2 ، 152 )

نیز در خبرست آن شب كه مرده را در گور نهاده باشند منكر و نكیر علیهما السّلام مى‏آیند بر روى سیاه و چشمهاى أزرق ، و به دندان پیشین زمین می درند ، و همچون رعد می غرّند ، و از هر دو چشمانشان آتش می جهد ، اگر مرده مؤمن و طاعتكار بود عقل و هوشش بجاى بماند و به جواب و حجّت ، ایشان را دفع كند و قبر وى باغی گردد از باغ‏هاى بهشت ، و اگر کافر و فاسق باشد در ماند و  قبرش گودالى گردد از گودالهای‏هاى دوزخ . ( شهاب الأخبار با ترجمه ، متن ، 80 ، الباب الاول ) ‏

تعابیری همچون « شرّ نکیر و منکر » یا « هول نکیر و منکر » که در روایات آمده است ، به دلیل ترس و اضطرابی است که با دیدن این دو فرشته ، به سراغ میت می‌آید؛ از این رو خواندن سوره ملک ، برای خلاصی از ترس و وحشت پس از مرگ سفارش شده است؛ در برخی دعاها نیز خلاصی از این مرحله دشوار طلب شده است .

همچنین به نزدیکان میت سفارش شده است که پس از خاکسپاری ، میت را تنها نگذارند و با تلقین به او ، در پاسخ دادن به سئوالات نکیر و منکر یاری‌اش کنند ) . اصول کافی ، ‌ باب المسأله فی القبر  2/ 634 و 3/201 )

البته در برخی روایات نقل است که سوال قبر مخصوص همه نیست بلکه فقط از کسانی که دارای ایمان محض یا کفر محض هستندسوال می شود  و حساب و کتاب بقیه موکول به روز قیامت است .

لَا یُسْأَلُ فِی الْقَبْرِ إِلَّا مَنْ مَحَضَ الْإِیمَانَ مَحْضاً أَوْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضاً وَ الْآخَرُونَ یُلْهَوْنَ عَنْهُم ( الكافی ، ج‏3 ، 235 )

در قبر سوال نمی شود مگر از کسانی که ایمان خالص یا کفر خالص دارند و از افراد دیگر صرف نظر می شود .

این روایت به صورتهای دیگر نیز از ائمه معصومین نقل شده است. ابوبکر حضرمی می گوید از امام صادق ( علیه السلام )  پرسیدم: من المسئولون فی قبورهم: از چه کسانی در قبرهایشان سوال می شود فرمود: از کسانی که ایمان خالص یا کفر خالص دارند. ( فروع کافی ، ج2 ، ص 237 )

به دلیل تناقضی که این روایات با دسته ای دیگر از روایات مربوط به عمومیت سوال نکیر و منکر دارند ، بعضی از علما معتقدند که سوالهای خاص ( بررسی دقیق اعمال ) مربوط به مومن محض و کافر محض است و از دیگران فقط راجع به کلیات سوال می شود و از جزئیات در قبر پرسیده نمی شوند. ( عالم برزخ در چند قدمی ما: محمد محمدی اشتهاردی ، ص109 )

شاید به دلیل همین حساب و کتاب است که برخی روز قیامت بی حساب و معطلی وارد بهشت یا جهنم می شوند اما بقیه باید اعمالشان به دقت مورد محاسبه قرار گیرد .

برای نجات از عذاب نکیر و منکر و آسان شدن پاسخ گویی برخی از اعمال معرفی شده اند اعمالی که بیشتر مورد تاکید قرار گرفته اند عبارتند از :

 

نماز

( 2 ) ضمرة بن حبیب گوید راجع به نماز از پیغمبر- صلّى اللّه علیه و آله و سلّم- سؤال كردند ، فرمود: نماز از واجبات دین است ...شفیع نزد ملك الموت ، و مونس قبر و فرش زیر پهلو است. جواب نكیر و منكر است. ( نصحایح ، 369 ، نماز بیست و نه خاصیت دارد ... )

 

نماز شب

و امام صادق علیه السّلام از پدرانش از پیامبر صلّى اللَّه علیه و آله و سلم نقل كردند كه: نماز شب باعث خشنودى خدا و دوستى فرشتگان مى‏گردد و ... جواب منكر و نكیر و مونس و زائر او در قبر مى‏گردد .

 

روزه ماه شعبان

هر كس نُه روز از ماه شعبان را روزه بگیرد منكر و نكیر به هنگام سؤال ، با وى مهربان و با عطوفت خواهند بود. ( ثواب الاعمال وعقاب الاعمال ، شیخ صدوق ، ص82 )

 

دوستی وپیروی از حضرت علی علیه السلام

هر كس على را دوست بدارد خداوند ... ترس منكر و نكیر را از او دور مى‏گرداند و قبرش را روشن مى‏سازد و چهره‏اش را نورانى مى‏نماید. ( الإیمان و الكفر بحار الانوار ، ج‏

تاریخ آخرین ویرایش مطلب: تاریخ آخرین ویرایش: ۹۰/۱۱/۰۵ - ۲۱:۴۶

1
1


لوگین شوید تا بتوانید نظر درج کنید. اگر ثبت نام نکرده اید. ثبت نام کنید تا بتوانید لوگین شوید و علاوه بر آن شما نیز بتوانید مطالب خودتان را در سایت قرار دهید.
فراموش کردم
جناب آقای علیرضا نجفی تورهای هوائی و زمینی مشهد مقدس - مهرماه 1393 ^_^دل تنگی^_^ اطلاعیه ثبت نام آزمون وکالت سال ۹۳ از 14 مهر ماه (ثبت نام در چاپ محسن ) ((خسته ام)) ثبت نام آزمون وکالت از 14 مهرماه(کافی نت آریا) استخدام نیروی قرار دادی دانشگاه فرهنگیان (کافی نت آریا) ارائه ترجمه ، صحافی ، پایان نامه ، پرینت دانشجویی در چاپ محسن مادر بزرگم 3ساعت است مهمان خدای خویش است... ترجمه رسمی کلیه اسناد و مدارک با تأیید وزارت خارجه و وزارت دادگستری در اسرع وقت